Kopalnia barytu w Boguszowie-Gorcach

Obiekty górnicze w Boguszowie - Gorcach i najbliższej okolicy
Awatar użytkownika
Slaworow
Administrator
Posty: 729
Rejestracja: 10 lip 2015, 14:40

Kopalnia barytu w Boguszowie-Gorcach

Post autor: Slaworow » 26 gru 2016, 12:35

Kopalnia barytu w Boguszowie-Gorcach była jedną z trzech kopalń barytu jakie udało się uruchomić na Dolnym Śląsku po II wojnie światowej - pozostałe dwie to krótko działająca kopalnia barytu w Jedlinie (1954 - 1965) oraz kopalnia barytu w Stanisławowie (1956 - 1997). Jednak spośród nich to kopalnia w Boguszowie-Gorcach wyróżnia się jeśli chodzi o historię górnictwa oraz tradycję regionu, bowiem przynajmniej część jej wyrobisk opiera się na starych chodnikach dawnych kopalń srebra. Spośród wymienionych, działała też najdłużej.
Boguszow - baryt.JPG
Boguszow - baryt.JPG (303.81 KiB) Przejrzano 1811 razy
Kopalnię zlikwidowano po powodzi w 1997 roku - po tym jak wyrobiska zostały zalane w wyniku obfitych opadów deszczu, który tę powódź spowodował. Ponieważ stało się to nagle - po prostu pompy górnicze nie nadążyły z wypompowywaniem napływającej wody, same w pewnym momencie ulegając zalaniu - kopalnia została zatopiona w zasadzie z całym sprzętem, jaki się w niej wtedy znajdował. Oczywiście można było pokusić się o odwodnienie kopalni i wznowienie działalności, ale jak podano w odpowiedzi na interpelację poselską, kopalnia w samym tylko 1996 roku przyniosła 2,2 mln zł strat, a okres jej funkcjonowania zaplanowany był jedynie na 3 kolejne lata - to znaczy że do 2000 roku i tak planowano kopalnię zamknąć i górnictwo w rejonie wygasić. Ta data dziwnym zbiegiem okoliczności bardzo ładnie wpisuje się w ogólną politykę wygaszania wydobycia podziemnego w Zagłębiu Wałbrzyskim, Noworudzkim i okolicach, kiedy to właśnie do końca XX wieku kopalnie miały być pozamykane by cały region mógł radośnie wkroczyć w XXI wiek już bez tego "balastu". Jak czytamy, o losie kopalni zadecydowano już w 1993 roku.

Jak czytamy w interpelacji, "wydobycie barytu w Kopalni Barytu w Boguszowie-Gorcach przynosiło straty, które wynosiły: w 1994 r. - 26,4 tys. PLN, w 1995 r. - 722,0 tys. PLN, w 1996 r. - 2252,2 tys. PLN.". Można w tym miejscu przyjąć, że w 1993 roku kopalnia strat nie wykazywała oraz zaraz potem zadać pytanie, które jednak pozostanie pewnie bez odpowiedzi - co takiego wydarzyło się w kopalni w okresie 1994 - 1996, że w ciągu dwóch lat straty wzrosły z ledwie 26 tys. zł do ponad 2,2 mln zł (przy stanie zatrudnienia załogi wynoszącej 74 osoby). W kolejnych latach na likwidację zakładu górniczego wydano dalsze 2,8 mln zł.

Wracając do samej historii kopalni - powstała ona na obszarze gdzie już przed wiekami zajmowano się eksploatacją kruszców. Najstarsze znane kopalnie tego rejonu to Morgenstern (1670), Segen Gottes (lata 30-te XVI w.) i Wags mit Gott (1529) - oczywiście są to kopalnie względem których zachowały się jakieś dokumenty, ponieważ górnictwo w okolicy Boguszowa rozwijało się już w XV wieku i prawa miasta górniczego, jakie Boguszów otrzymał w 1499 roku, były rezultatem tejże działalności. Jednak jak to powszechnie bywało na Dolnym Śląsku, zawirowania dziejów sprawiały że boguszowskie kopalnie upadały w wyniku wyczerpywania łatwo dostępnych rud, następnie po kilkudziesięciu latach były otwierane ponownie już przez innych inwestorów, a z kolei ich działalność była przerywana przez wojny. Przykładowo po Wojnach Śląskich i przejęciu Śląska przez Prusy przez długi czas nie udawało się uruchomić wydobycia, zdecydowało się na to dopiero gwarectwo Gustava Kramsty, działające na tym terenie w latach 1856 - 1864. Gwarectwo to inwestowało równocześnie w innych rejonach Dolnego Śląska (m.in. w otwarcie kopalni w Dziećmorowicach), jednak w krótkim czasie zbankrutowało ponieważ złoża okazywały się mało zasobne. W przypadku złóż w Boguszowie okazało się, że okruszcowanie polimetaliczne w zasadzie zanika wraz z głębokością a w żyle pozostaje sam baryt. Od 1867 roku kopalnia eksploatuje już w zasadzie tylko baryt, jednakże w tym czasie nie dokonuje się właściwie żadnych większych inwestycji, toteż w momencie przejęcia wyrobiska przez władze polskie po 1945 roku kopalnia okazuje się być bardzo zacofana technologicznie.

Historia górnicza rejonu jest tu o tyle istotna, że kopalnia barytu w Boguszowie korzystała częściowo ze starych wyrobisk starych kopalń, przede wszystkim Wags mit Gott. Po 1956 roku wyrobiska gruntownie przebudowano - między innymi zbudowano zakład przetwórczy oraz wydrążono trzy szyby. Cały rejon górniczy, obejmujący w zasadzie teren od przysiołka Chełmiec aż po miasto Buguszów, został połączony pod ziemią w jeden organizm.

Kopalnia barytu w Boguszowie - Gorcach obecnie jest obiektem niedostępnym. Szyb A został zasypany i splantowany, szyb B został zasypany prawie pod korek. Szyb C jest drożny na odcinku około 80 metrów, jednak wszystkie chodniki od niego odchodzące albo kończą się ślepo, albo zawałem.


Literatura:
- Dziekoński Tadeusz, Wydobywanie i metalurgia kruszców na Dolnym Śląsku od XIII do połowy XX wieku, Wrocław 1972, s. 282 - 302
- Aust, Kopalnia barytu w Boguszowie - Gorcach, Sztolnie nr 1 (5) 2012, s. 6 - 11
- Państwowy Instytut Geologiczny, Surowce chemiczne - baryt i fluoryt - Buguszów, http://surowce-chemiczne.pgi.gov.pl/Boguszow.htm [dostęp 2016-12-26)
- Krzyżanowski Krzysztof, Wójcik Dariusz, Segen Gottes - historia kopalni sprzed pół tysiąca lat, Sudety nr 9 (78) 2007, s. 12 - 13
- Krzyżanowski Krzysztof, Wójcik Dariusz, Kopalnia Morgenstern, Sudety nr 11 (80) 2007, s. 18 - 19
- Krzyżanowski Krzysztof, Wójcik Dariusz, Kopalnia "Wags mit Gott" (Śmiało z Bogiem) [w:] [w:] Zagożdżon Paweł, Madziarz Maciej (red.), Dzieje górnictwa - element europejskiego dziedzictwa kultury, tom 2, Oficyna wydawnicza PWr, Wrocław 2009, s. 335 - 344
- Krzyżanowski Krzysztof, Wójcik Dariusz, Dawne górnictwo rud metali w rejonie Boguszowa-Gorców - kopalnia Morgenstern i Seegen Gottes [w:] [w:] Zagożdżon Paweł, Madziarz Maciej (red.), Dzieje górnictwa - element europejskiego dziedzictwa kultury, tom 1, Oficyna wydawnicza PWr, Wrocław 2008, s. 149 - 158

szkop
Posty: 155
Rejestracja: 21 sty 2016, 0:41
Lokalizacja: w-wa

Kopalnia barytu w Boguszowie-Gorcach

Post autor: szkop » 26 gru 2016, 16:21

Pozostała hałda z ładnymi okazami barytu i galeny,ciary chodzą po plecach jak się widzi linię energet.3m nad głową a siąpi deszcz..
To zbocze pod napisem ,,osiedle grunwaldzkie,,-pld/zach część zryta wkopami i hałdami,spore,czy tam były te stare kopalnie?Też wszędzie leży baryt.

Awatar użytkownika
Slaworow
Administrator
Posty: 729
Rejestracja: 10 lip 2015, 14:40

Kopalnia barytu w Boguszowie-Gorcach

Post autor: Slaworow » 26 gru 2016, 19:19

szkop pisze:To zbocze pod napisem ,,osiedle grunwaldzkie,,-pld/zach część zryta wkopami i hałdami,spore,czy tam były te stare kopalnie?Też wszędzie leży baryt.
Tak, tam były kopalnie Segen Gottes i Abendleegen a także jeden szyb wykorzystywany później przez kopalnię Consolidierte Egmont. Pozostała po tych wyrobiskach widoczna w terenie sztolnia którą (prawdopodobnie) można by dostać się do górnych poziomów kopalni. O tym będzie osobny materiał na forum.

Kali_7
Posty: 201
Rejestracja: 30 gru 2015, 20:43

Kopalnia barytu w Boguszowie-Gorcach

Post autor: Kali_7 » 26 gru 2016, 20:40

pod tym likiem można znaleźć sporo zdjęć z szybami oraz archiwalnymi zdjęciami kopalni
http://dolny-slask.org.pl/512797,Bogusz ... ejaca.html

ODPOWIEDZ

Wróć do „Boguszów - Gorce”