Kowary - sztolnie Martha i Marta

Kowarskie kopalnie uranu - Zakłady Przemysłowe R-1 w Kowarach to kopalnia Wolność i Podgórze. W okolicy znajdują się również kopalnie Liczyrzepa i Wiktoria.
Wiadomość
Autor
Kali_7
Posty: 215
Rejestracja: 30 gru 2015, 20:43

Kowary - sztolnie Martha i Marta

#1 Post autor: Kali_7 » 25 sty 2017, 22:46

sztolnia Martha
Wlot znajduje się niedaleko parkingu tuż przy drodze
Kręty korytarz ma około 70-80 metrów długości, przekroju około 1x1,7m wykuty jest w skałach. Wszędzie "pływa" mnóstwo śmieci, a kończy się przodkiem
Jak byłem w niej w lutym 2016 na całej długości była sucha.

Sztolnia Marta
Dostępna na długości około 25 metrów. Posiada betonową obudowę. Na końcu chodnika znajduje się krata i drabinka, schodząca wgłąb zalanego szybiku.

W sieci jest wiele opisów, zdjęć i filmów z ich eksploracji.

Analizując mapę wyrobisk sztolni Martha zwróciłem uwagę jakby to była dokładnie sztolnia Martha, z tym że podczas prac poszukiwawczych uranu została obmurowana, pozostałe chodniki zamurowane i jak wynika z planu który załączyłem w innym wątku połączona z przekopem łączącym wyrobisk pola Wolność i Wulkan.
W takim razie to co nazywamy sztolnią Martha było by całkowicie innym wyrobiskiem, którego nie ma zobrazowania na znanych mi mapach okolic Kowar.
Dla potwierdzenia swojej teorii nałożyłem mapę z zaznaczonymi wlotami sztolni, którą przygotował Siewca z mapą wyrobisk z około 1913 roku
Załączniki
martha.jpg
martha.jpg (404.97 KiB) Przejrzano 3271 razy
martha i topo.jpg
Na mapie widać, że sztolnia Martha jest dokładnie w miejscu które nazwanezostało sztolnią Marta, natomiast w miejscu sztolni Martha jest "biała plama"
martha i topo.jpg (581.85 KiB) Przejrzano 3271 razy
sztolnia Marta.jpg
plan sytuacyjno-górniczy sztolni Marta z uczniów Agricoli w tekście Katarzyny i Pawła Zagożdżon
sztolnia Marta.jpg (56.6 KiB) Przejrzano 3271 razy
Martha - otwór wejściowy.jpg
Martha - otwór wejściowy.jpg (242.99 KiB) Przejrzano 3271 razy

Kali_7
Posty: 215
Rejestracja: 30 gru 2015, 20:43

Kowary - sztolnie Martha i Marta

#2 Post autor: Kali_7 » 07 mar 2017, 15:56

plan sztolnia Martha z okolic 1906 roku lub 1936 roku z planów kopalni Wolność dla poziomu 80
wydaje mi się, że linie przerywane i oznaczenia kropek z liczbami na czerwono zostały wkreślone przez pracowników R1
Załączniki
sztolnia Martha 1906.jpg
sztolnia Martha 1906.jpg (345.78 KiB) Przejrzano 3150 razy
85.jpg
całość mapy, na tym arkuszu zaznaczono również wylot sztolni Jedlica
85.jpg (636.32 KiB) Przejrzano 3150 razy

Kali_7
Posty: 215
Rejestracja: 30 gru 2015, 20:43

Kowary - sztolnie Martha i Marta

#3 Post autor: Kali_7 » 04 lip 2018, 21:53

Należy jednoznacznie doprecyzować informacje o sztolni Marta
Sztolnia Marta i Martha to to samo, natomiast to co nazywaliśmy sztolnią Martha jest to tak naprawdę sztolnia nr 1 wg nomenklatury R1. Sztolnie znajdują się na polu Marta, niewielkim polu górniczym, z kótrego wybierano jeden słup rudny na 5 poziomach eksploatacyjnych do głębokości 396 m. Najwyższe poziomy eksploatacyjne tego pola były udostępnione sztolnią Marta. Niższe eksploatowano poprzez przekopy prowadzone z pól górniczych „Wolność” i „Wulkan”

Sztolnia Marta (dawniej „Martha”) położona była u podnóża wschodniego zbocza wzgórza Krowiniec, na wysokości 590,0 m n.p.m. (według niemieckich map górniczych), przy drodze do Podgórza. Została wydrążona w 1811 r. Była sztolnią poszukiwawczo-eksploatacyjną. Udostępniała górną część słupa rudnego pola górniczego „Marta”. Zasoby napotkanych w nim rud żelaza (hematyt) były jednak niewielkie a ich jakość niska ze względu na liczne naprzemianległe przerosty ze skałą płonną w związku z czym już po kilku miesiącach wszystkie prowadzone tu prace górnicze zostały wstrzymane. W odległości około 15 m od okna sztolnia rozgałęziała się na dwa wyrobiska górnicze zwane „Stara Marta” i „Nowa Marta”.
Wyrobisko górnicze zwane sztolnią „Stara Marta” (dawniej „Alter Martha”) biegło wzdłuż wschodniego zbocza wzgórza Krowiniec. Niewątpliwie pochodzi ono jeszcze z 1811 r. Przed 1859 r. wybito w nim ślepy szybik z którego wybierano rudy na niższych poziomach eksploatacyjnych pola górniczego „Marta”. W latach 1884-1885 wyrobisko to zostało częściowo udrożnione (według niemieckich map górniczych).
Wyrobisko górnicze zwane sztolnią „Nowa Marta” (dawniej „Neuer Martha”) biegło wzdłuż północnego zbocza wzgórza Krowiniec. Zostało wydrążone przed 1859 r. . Było prawdopodobnie wyrobiskiem poszukiwawczym. Według niemieckich map górniczych w latach 1884-1889 zostało udrożnione i przedłużone w kierunku położonego na północnym zboczu wzgórza Krowiniec dawnego szybiku poszukiwawczego.
W 1936 r. wyrobiska górnicze sztolni „Marta” były już w znacznej części zlikwidowane. Zachowano tylko ich niewielki fragment w którym znajdowały się ślepe szybiki łączące je z dwoma niżej leżącymi poziomami eksploatacyjnymi pola górniczego „Marta” i przekopem transportowym poprowadzonym na poziomie eksploatacyjnym -118 m pomiędzy polami górniczymi „Wolność” i „Wulkan”. Wyrobiska te były połączone z powierzchnią ziemi 2,4 m głębokości szybikiem wentylacyjnym zgłębionym w pobliżu pierwotnego okna sztolni.
Obecnie sztolnia jest fragmentarycznie drożna ale jej okno zostało zasypane i nie udało się ustalić jego dokładnego położenia. Można się do niej dostać przez dawny szybik wentylacyjny. Ma on betonową obudowę przez co wyglądem przypomina zwykłą studzienkę kanalizacyjną. Poniżej szybiku znajduje się hałda. Wśród zalegającego na niej urobku skalnego przeważają skarny, wapienie krystaliczne, gnejsy oraz rudy żelaza (hematyt). Materiał ten nie wykazuje podwyższonej radioaktywności. Hałdę porasta drzewostan liściasty i roślinność trawiasta.
Nieco wyżej, w lesie położona jest hałda szybiku poszukiwawczego. Wśród zalegasjącego na niej urobku skalnego przeważają marmury i skarny.

Sztolnia nr 1 położona jest u podnóża wschodniego zbocza wzgórza Krowiniec, na wysokości około 560 m n.p.m. przy drodze do Podgórza (Sztuk i in., 1994). Wyrobisko to widnieje dopiero na mapie górniczej z 1954 r., ale ma niewątpliwie znacznie starsze pochodzenie (Geologicieskaja.., 1954). Była sztolnią poszukiwawczą. Prowadzono ją w gnejsach wzdłuż niewielkiej strefy tektonicznej. Na początku lat
pięćdziesiątych XX w. w związku z poszukiwaniami rud uranu została udrożniona, częściowo przebudowana i nieznacznie przedłużona. Ostatecznie osiągnęła długość około 53 m. W jej przodku natrafiono wówczas na niewielką poprzeczną strefę tektoniczną. Prawdopodobnie nie znaleziono tu jednak mineralizacji uranowej. Obecnie sztolnia jest drożna, ale jej okno przegradza około 2 m wysokości obwał. Poniżej nie zachowały się żadne pozostałości jej hałdy. Prawdopodobnie została ona zniwelowana przy budowie drogi do Podgórza.

szyb nr 1 należał już do pola Vulcan

wrzucam mapki sztolni, które dla nich sporządziłem oraz mapę zbiorczą dla okolic pola Marta

Informacje z opracowania: Borzęcki, Wójcik, POZOSTAŁOŚCI GÓRNICTWA RUD URANU I ŻELAZA W REJONIE KOWAR. CZĘŚĆ I
Załączniki
Mapa_ Marta.jpg
Lokalizacja obiektów na polu górniczym Marta
Mapa_ Marta.jpg (302.71 KiB) Przejrzano 274 razy
Mapa_ Kowary_szt_1.jpg
plan sztolni nr 1 - Kowary
Mapa_ Kowary_szt_1.jpg (87.82 KiB) Przejrzano 274 razy
Mapa_ Kowary_szt_Marta.jpg
plan sztolni Marta - Kowary
Mapa_ Kowary_szt_Marta.jpg (58.95 KiB) Przejrzano 274 razy

ODPOWIEDZ

Wróć do „Kopalnia uranu w Kowarach”